Türk Kaynaklarında Miraciye Geleneği

Özet

Son Peygamber Hz. Muhammed’in Mekke’den Kudüs’e, oradan gökyüzüne Allah’ın huzuruna çıktığı Miraç gecesi, gerçekleşmesi açısından mucizevî özelliklere sahiptir. İsra ve Miraç aşamalarında gerçekleşen kutlu gecenin feyzi, İslâm kültür ve medeniyet dairesine dâhil olan toplumlarda bütün düşünürleri etkilediği gibi, Türk halkı arasında da önemli bir olay olarak görülmektedir. İslâmiyet’i topluca benimseyen Karahanlılar’dan itibaren Türk mutasavvıflar asırlar boyu bu sırlı yolculuğu kasideler, gazeller ve musikiyle dile getirdiler. Günümüzde unutulan değerlerden Miraciye, Osmanlılar döneminde yaygın bir şekilde yazılır, okunur. Bilhassa Nayî Osman Dede’nin yazdığı eser uzun süre Miraç gecelerinde icra edilir. Çalışma Miraç geleneğinin tarihine, gelişimine ve türlü kaynaklardaki yansımalarına da odaklanarak bu dini kutlamaların zaman içindeki gelişimini de göstermeye çalışmaktadır. Diğer taraftan Türklerin bu alandaki katkıları açıklanırken, günümüz Türkçesi ile yazılan solo ve koro olarak seslendirilen Miraciye adlı kaside ile Vesiletü’n- Necat’ın ilgili kısmı karşılaştırılmıştır. Böylelikle geçmiş ile günümüz arasındaki irtibatlar gösterilmeye çalışılmıştır.